Sự kiện “Làm chủ và áp dụng thành công quy trình công nghệ giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP) trong giám định hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam” được chọn là một trong mười sự kiện KHCN nổi bật của Việt Nam năm 2025.

Tại Lễ Công bố 10 sự kiện khoa học công nghệ nổi bật năm 2025 (19/12/2025) - sự kiện thường niên do Câu lạc bộ Nhà báo Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức, Viện Sinh học đã đóng góp một trong hai sự kiện KHCN nổi bật của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam thuộc lĩnh vực Hợp tác quốc tế trong phát triển KHCN.

Sự kiện “Làm chủ và áp dụng thành công quy trình công nghệ giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP) trong giám định hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam” được chọn là một trong mười sự kiện KHCN nổi bật của Việt Nam năm 2025.

Tại Lễ Công bố 10 sự kiện khoa học công nghệ nổi bật năm 2025 (19/12/2025) - sự kiện thường niên do Câu lạc bộ Nhà báo Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức, Viện Sinh học đã đóng góp một trong hai sự kiện KHCN nổi bật của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam thuộc lĩnh vực Hợp tác quốc tế trong phát triển KHCN

Năm 2025, 10 sự kiện khoa học công nghệ được bình chọn đều là các sự kiện nổi bật trải rộng nhiều lĩnh vực, từ cơ chế, chính sách; khoa học xã hội và nhân văn; khoa học ứng dụng; tôn vinh nhà khoa học đến hợp tác quốc tế. 02 sự kiện của Viện Hàn lâm được lựa chọn gồm:

Sự kiện thứ nhất của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam thuộc lĩnh vực Vinh danh nhà khoa học – GS.VS. Châu Văn Minh – Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Nga tại kỳ họp toàn thể diễn ra vào cuối tháng 5 năm 2025. Đây là sự ghi nhận xứng đáng của một trong những Viện Hàn lâm khoa học lâu đời và uy tín hàng đầu thế giới đối với những đóng góp khoa học xuất sắc, cũng như vai trò lãnh đạo khoa học của GS.VS. Châu Văn Minh.

Với sự kiện này, GS.VS. Châu Văn Minh là nhà khoa học Việt Nam thứ 7 được bầu là Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Nga, đồng thời là người thứ tư của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam được vinh danh, sau các GS. VS. Trần Đại Nghĩa, Nguyễn Văn Hiệu và Đặng Vũ Minh. Bên cạnh đó, GS. VS. Châu Văn Minh hiện là Viện sĩ của ba tổ chức hàn lâm khoa học quốc tế, gồm Viện Hàn lâm Khoa học Nga, Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Belarus và Liên hiệp các Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới (IAAS). Việc một nhà khoa học Việt Nam được bầu làm Viện sĩ của một tổ chức khoa học hàng đầu thế giới với hơn 300 năm lịch sử, nơi quy tụ nhiều nhà khoa học từng đoạt giải Nobel, là minh chứng rõ nét cho năng lực nghiên cứu và vị thế ngày càng nâng cao của khoa học Việt Nam trên trường quốc tế. Sự kiện này không chỉ là niềm vinh dự của cá nhân GS. Châu Văn Minh, mà còn là niềm tự hào chung của Viện Hàn lâm và cộng đồng khoa học Việt Nam.

Đây cũng là minh chứng cho sự phát triển và hội nhập ngày càng sâu rộng của khoa học Việt Nạm, đồng thời mở ra những cơ hội mới trong việc tăng cường hợp tác nghiên cứu và đào tạo giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong thời gian tới.
Sự kiện thứ hai thuộc lĩnh vực Hợp tác quốc tế là việc Làm chủ và áp dụng thành công quy trình công nghệ giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP) trong giám định hài cốt liệt sĩ tại Việt Nam. Quy trình công nghệ được nghiên cứu phát triển và áp dụng thành công với sự hợp tác giữa các nhà khoa học của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng các chuyên gia di truyền, pháp y của Mỹ và quốc tế thuộc Ủy ban Quốc tế về Người Mất tích (ICMP). Lần đầu tiên tại Việt Nam và trên thế giới, một quy trình công nghệ giám định ADN mới (NGS-SNP) được nghiên cứu phát triển và áp dụng thành công trong công tác giám định ADN hài cốt liệt sĩ, qua đó nâng cao vị thế khoa học - công nghệ quốc gia và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giám định di truyền pháp y.

Công nghệ giám định ADN mới giúp giải quyết triệt để "các nút thắt kỹ thuật" tồn tại nhiều năm trong công tác xác định danh tính liệt sĩ tại Việt Nam (Các mẫu hài cốt phân hủy nặng, thiếu thông tin thực chứng, hoặc không còn thân nhân như

bố mẹ, con cái). Làm chủ công nghệ giám định ADN mới là tiền đề quan trọng để hoàn thành mục tiêu của Đề án 515, đến năm 2030 hoàn thành giám định ADN cho khoảng 20.000 hài cốt liệt sĩ. Tiến tới giải quyết một cách hiệu quả, căn bản công tác xác định danh tính hơn 300.000 liệt sĩ tại Việt Nam. Góp phần thực hiện tốt chính sách đền ơn đáp nghĩa với các liệt sĩ và gia đình thân nhân.

Đây không chỉ là thành tựu KHCN mà còn là biểu tượng của việc áp dụng KHCN trong giải quyết những vấn đề lớn của Đất nước. Đồng thời, là biểu tượng của việc hợp tác giữa Việt Nam và Hoa Kỳ trong giải quyết các vấn đề còn tồn tại sau chiến tranh, góp phần tăng cường sự tin cậy của 2 nước, làm sâu sắc thêm mối quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.

Phát biểu tại Lễ công bố, GS. TS. Chu Hoàng Hà – Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết Viện Hàn lâm đánh giá cao và ủng hộ hoạt động của Câu lạc bộ Nhà báo Khoa học và Công nghệ Việt Nam với việc bình chọn các sự kiện KHCN nổi bật hàng năm, đến nay bước sang năm thứ 20 và cũng là năm thứ 13 liên tục. Điều này cho thấy đây là hoạt động truyền thống, uy tín và sức lan tỏa, được dư luận xã hội, giới khoa học và các nhà quản lý mong chờ, đón nhận.

Phó Chủ tịch nhấn mạnh với sự ra đời của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024, Đảng và Chính phủ tiếp tục khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang là yếu tố quyết định phát triển của các quốc gia; là điều kiện tiên quyết, thời cơ tốt nhất để nước ta phát triển giàu mạnh, hùng cường trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của Dân tộc. Phó Chủ tịch tin tưởng khoa học và công nghệ nước ta sẽ tiếp tục phát triển và đạt được nhiều thành tựu hơn nữa, khẳng định vai trò quốc sách hàng đầu và là động lực phát triển kinh tế - xã hội. Với uy tín của Câu lạc bộ Nhà báo Khoa học và Công nghệ Việt Nam, chương trình sẽ tiếp tục lựa chọn và tôn vinh các sự kiện nổi bật, góp phần tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững và nâng cao vị thể của Việt Nam trên trường quốc tế