Viện Sinh học tham gia lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN xác định danh tính anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Giồng Riềng, tỉnh An Giang

Sáng 21/5/2026, Viện Sinh học đã tham gia Lễ Khởi công tổ chức lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại Nghĩa trang liệt sĩ Giồng Riềng, tỉnh An Giang trong không khí trang nghiêm, thành kính.

Sự kiện là một trong những hoạt động thiết thực của Viện Sinh học, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam trong khuôn khổ “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027). Chiến dịch mang giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc Việt Nam. Đồng thời cũng là trách nhiệm thiêng liêng nhằm đáp lại mong mỏi, khát vọng tìm lại danh tính và đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương sau nhiều năm dài chờ đợi. Buổi lễ được tổ chức với sự đồng ý của Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (BCĐ Quốc gia 515), cùng sự phối hợp chặt chẽ của Bộ Quốc phòng, Tỉnh ủy, UBND tỉnh An Giang và sự quan tâm, hỗ trợ của các cơ quan, đơn vị, tổ chức trong và ngoài nước. Sự kiện càng có ý nghĩa đặc biệt khi được tổ chức trong tuần lễ có nhiều sự kiện quan trọng: Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam (18/5), kỷ niệm 136 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại (19/5/1890-19/5/2026), và kỷ niệm 51 năm ngày thành lập Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam (20/5/1975-20/5/2026).

Trong chương trình hoạt động của BCĐ Quốc gia 515 giai đoạn 2026 - 2030, Viện Sinh học, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam được giao thực hiện các các nhiệm vụ trọng tâm như trực tiếp thực hiện giám định ADN hài cốt liệt sĩ theo địa bàn được BCĐ Quốc gia 515 phân công; nghiên cứu, phát triển công nghệ mới, hoàn thiện quy trình giám định ADN nhằm nâng cao hiệu quả của công tác định danh hài cốt liệt sĩ; tham gia xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn Ngân hàng Gen thân nhân liệt sĩ; phối hợp xây dựng kế hoạch lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa có thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ; tham gia ý kiến về phương án, quy trình lấy mẫu, vận chuyển, bảo quản và lưu trữ mẫu để bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật cho công nghệ mới; tham gia phối hợp xây dựng phương án kỹ thuật và phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ; đồng thời tham gia xây dựng quy trình số hóa thông tin quá trình lấy mẫu và nâng cấp cơ sở dữ liệu quốc gia về liệt sĩ, kết nối với dữ liệu dân cư.

Viện Sinh học được Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam phê duyệt triển khai thực hiện dự án ODA “Nâng cao năng lực giám định hài cốt trong chiến tranh thông qua hợp tác phát triển, chuyển giao công nghệ và tiếp nhận trang thiết bị, hóa chất, vật tư tiêu hao”. Các nhà khoa học của Trung tâm Giám định ADN, Viện Sinh học đã phối hợp chặt chẽ với các chuyên gia quốc tế trong nghiên cứu, phát triển và hoàn thiện quy trình giám định ADN thế hệ mới, từ khai quật, xử lý, tách chiết các mẫu xương khó đến phân tích dữ liệu di truyền và đối khớp huyết thống theo tiêu chuẩn quốc tế.

Năm 2025, quy trình công nghệ giám định ADN mới (NGS-SNP) đã được áp dụng thực tế tại Nghĩa trang Liệt sĩ Trà Lĩnh, tỉnh Cao Bằng. Kết quả cho thấy quy trình công nghệ mới có khả năng nâng cao đáng kể tỷ lệ giám định thành công so với các quy trình trước đây; đã tách chiết thành công ADN và thu được dữ liệu SNP đủ điều kiện để so sánh đối khớp của 54/58 mẫu, đạt tỷ lệ 93%. Từ cơ sở dữ liệu thu được, đã so sánh khớp với thân nhân từ 14 gia đình liệt sĩ và trao kết quả giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ cho 02 gia đình thân nhân liệt sĩ.

Trên cơ sở kết quả đó, việc tiến hành khai quật và thu mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Giồng Riềng với quy mô lớn hơn là bước đi quan trọng để thực hiện định danh liệt sĩ và đồng thời tiến hành đánh giá khả năng triển khai trên diện rộng của quy trình giám định ADN thế hệ mới trong xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Trong kế hoạch thu thập mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại Nghĩa trang Liệt sĩ Giồng Riềng, tỉnh An Giang, dự kiến 962 phần mộ sẽ được khai quật và thu mẫu sinh phẩm bởi các Giám định viên của Viện Sinh học với thời gian dự kiến khoảng 30 ngày. Song song với việc thu mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ, Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an cũng đã phối hợp tích cực trong việc triển khai thu thập mẫu sinh phẩm thân nhân liên quan liệt sĩ phục vụ công tác so sánh, đối khớp ADN .

Phát biểu tại buổi lễ, GS. TS. Chu Hoàng Hà – Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, thành viên BCĐ Quốc gia 515 đã trân trọng cảm ơn hỗ trợ, phối hợp của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Nội vụ, Cơ quan Việt Nam tìm kiếm người mất tích (VNOSMP), Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam và Ủy ban Quốc tế về người mất tích (ICMP), đồng thời đặc biệt ghi nhận sự phối hợp, giúp đỡ của Tỉnh ủy, UBND tỉnh An Giang cùng các sở, ban, ngành và địa phương trong quá trình chuẩn bị và triển khai nhiệm vụ. GS. Chu Hoàng Hà tin tưởng rằng, với tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy và quyết tâm cao nhất, công tác khai quật, thu mẫu sinh phẩm sẽ được triển khai nghiêm túc, khoa học, đúng quy trình, đúng tiến độ, bảo đảm sự tôn kính đối với các anh hùng liệt sĩ và đáp ứng mong mỏi của thân nhân các gia đình.

GS. Chu Hoàng Hà cũng chia sẻ, việc triển khai chương trình hoạt động giai đoạn 2026 - 2030 và “Chiến dịch 500 ngày đêm” của BCĐ Quốc gia 515 là nhiệm vụ có quy mô và khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi nguồn lực lớn về tài chính, nhân lực, hạ tầng công nghệ cũng như sự phối hợp đồng bộ của các bộ, ban, ngành, địa phương và các cơ quan liên quan. Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, đồng hành và mở rộng hợp tác từ Chính phủ Hoa Kỳ, Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam và ICMP trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, hỗ trợ nguồn lực và triển khai công nghệ giám định ADN thế hệ mới. Sự hợp tác quý báu này sẽ góp phần nâng cao năng lực khoa học công nghệ, đẩy nhanh tiến độ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ và thực hiện hiệu quả nhiệm vụ nhân văn đặc biệt ý nghĩa này.

Những mẫu sinh phẩm được thu thập trong đợt này không chỉ phục vụ nghiên cứu khoa học mà còn mở ra cơ hội đoàn tụ cho các gia đình liệt sĩ – một sợi dây thiêng liêng kết nối quá khứ với hiện tại, góp phần xoa dịu nỗi đau và sự chờ đợi suốt nhiều thập kỷ của thân nhân liệt sĩ, đồng thời nhắc nhở mỗi chúng ta thêm trân trọng giá trị thiêng liêng của hòa bình hôm nay.

Một số hình ảnh tại buổi lễ:

Đoàn công tác của Viện Sinh học và Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam tham dự Lễ khởi công lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại Nghĩa trang Liệt sĩ Giồng Riềng.

GS.TS Chu Hoàng Hà, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, thành viên BCĐ Quốc gia 515 phát biểu tại buổi lễ

GS. TS. Chu Hoàng Hà cùng PGS. TS. Phí Quyết Tiến – Viện trưởng Viện Sinh học, PGS. TS. Nguyến Trung Nam – Phó Viện trưởng và TS. Trần Trung Thành – Giám đốc trung tâm Giám định ADN trao đổi với đối tác về việc lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin.

Nghĩa trang Liệt sĩ Giồng Riềng, tỉnh An Giang

Khởi công lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin

Thực hiện tin: Lê Hoàng Đức, Trần Trung Thành, Nguyễn Trung Nam, Phí Quyết Tiến