Khai mạc Giai đoạn 2 chương trình đào tạo, chuyển giao công nghệ giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP) phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Sáng ngày 15/10/2026, tại Trung tâm Giám định ADN trực thuộc Viện Sinh học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) đã tổ chức khai mạc Giai đoạn 2 “Đào tạo chuyên sâu – Chuyển giao quy trình kỹ thuật và phát triển năng lực thực hành” thuộc Chương trình “Đào tạo, tập huấn và chuyển giao công nghệ giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP) phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”. Tiếp nối kết quả của Giai đoạn 1, khóa đào tạo chuyên sâu kéo dài đến ngày 18/12/2026 với sự đồng hành của các chuyên gia hàng đầu đến từ Ủy ban Quốc tế về Người mất tích (ICMP), đánh dấu bước chuyển quan trọng từ nền tảng lý thuyết sang làm chủ quy trình thực hành theo tiêu chuẩn quốc tế.

Thực hiện sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo quốc gia 515) và Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, chương trình được xây dựng theo lộ trình bài bản, với yêu cầu xuyên suốt, bao gồm trang bị kiến thức và chuyển giao quy trình kỹ thuật, bảo đảm đội ngũ cán bộ tại các đơn vị tham gia có đủ năng lực vận hành độc lập, sẵn sàng đáp ứng yêu cầu giám định với quy mô lớn trong thời gian tới.

Giai đoạn 1 của chương trình được khởi động từ ngày 25/09/2026, tập trung trang bị cho học viên hệ thống kiến thức nền tảng về công nghệ NGS-SNP và giám định ADN xác định danh tính hài cốt. Trên cơ sở kết quả đạt được, Giai đoạn 2 là bước tiến tiếp theo mang tính quyết định, chuyển trọng tâm sang đào tạo chuyên sâu và thực hành theo quy trình chuẩn. Tham dự khóa đào tạo có các chuyên gia quốc tế đến từ ICMP, đội ngũ giảng viên cùng toàn thể học viên đã hoàn thành chương trình Giai đoạn 1.

Giai đoạn 2, chương trình triển khai đào tạo chuyên sâu đối với 9 quy trình và mô-đun kỹ thuật trọng tâm, do các chuyên gia, nhà khoa học của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp chặt chẽ với các chuyên gia quốc tế của ICMP trực tiếp giảng dạy. Nội dung chuyển giao bao gồm các khâu của quy trình NGS-SNP: xử lý mẫu hài cốt, tách chiết ADN đoạn ngắn ngắn, chuẩn bị thư viện, giải trình tự, phân tích dữ liệu cho đến đánh giá và đối sánh quan hệ huyết thống. Đặc biệt, đối với mẫu thân nhân liệt sĩ, chương trình chuyển giao quy trình Microarray-SNP nhằm xây dựng hồ sơ SNP phục vụ đối sánh với dữ liệu ADN thu nhận từ hài cốt.

Trong công tác giám định ADN, việc thu nhận được dữ liệu di truyền không đồng nghĩa với việc có thể đưa ra kết luận định danh ngay lập tức. Kết quả chỉ thực sự có giá trị khi toàn bộ quá trình từ tiếp nhận, xử lý mẫu, phân tích, kiểm soát chất lượng, quản lý dữ liệu đến đối sánh và đánh giá khoa học được thực hiện một cách nghiêm ngặt, có khả năng kiểm tra và truy xuất. Nhận thức sâu sắc yêu cầu này, chương trình đào tạo luôn tập trung vào việc chuẩn hóa quy trình kỹ thuật, kiểm soát chất lượng dữ liệu và quản lý mẫu, hướng tới thẩm định phương pháp đáp ứng các yêu cầu của tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 17025:2017.

Ngay trong buổi sáng khai mạc, sau phần giới thiệu tổng quan về khóa học, chuyên gia Thomas Parsons (đại diện ICMP) đã trình bày chuyên đề “Giám định ADN xác định danh tính hài cốt bằng công nghệ NGS-SNP dựa trên cơ sở dữ liệu tại Việt Nam”. Trong phiên làm việc buổi chiều, học viên tiếp tục được đào tạo các nội dung: Tổng quan về quy trình xử lý mẫu xương ban đầu, tổng quan về các quy trình tách chiết ADN 30K và Dabney, cùng với tổng quan về phân tích và định lượng dịch chiết ADN do chuyên gia Kieren Hill trực tiếp giảng dạy.

Chương trình được thực hiện với sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam với các đối tác quốc tế. Ủy ban Quốc tế về Người mất tích (ICMP), tổ chức quốc tế có bề dày kinh nghiệm trong xác định danh tính người mất tích bằng phương pháp ADN, đã đồng hành, hỗ trợ kỹ thuật và cử các chuyên gia hàng đầu trực tiếp tham gia giảng dạy, cùng đội ngũ nhà khoa học của Viện Sinh học xây dựng và chuẩn hóa quy trình phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam. Chương trình hợp tác đào tạo nâng cao năng lực giám định ADN Giai đoạn 2 cũng nhận được sự đánh giá cao và ủng hộ, hỗ trợ tích cực của Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội. Sự đồng hành này thể hiện tinh thần hợp tác nhân đạo, góp phần làm sâu sắc thêm quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Hoa Kỳ, trong đó hợp tác giải quyết hậu quả chiến tranh luôn được hai bên coi là một trong những nền tảng quan trọng để xây dựng lòng tin và hướng tới tương lai.

Quang cảnh Lễ Khai mạc Giai đoạn 2 Chương trình đào tạo, chuyển giao công nghệ giám định ADN thế hệ mới (NGS-SNP) tại Trung tâm Giám định ADN, Viện Sinh học

Chuyên gia ICMP, giảng viên và học viên tham dự buổi khai mạc khóa đào tạo chuyên sâu Giai đoạn 2

TS. Thomas Parsons, đại diện ICMP, trình bày chuyên đề về giám định ADN xác định danh tính hài cốt bằng công nghệ NGS-SNP dựa trên cơ sở dữ liệu tại Việt Nam

Chuyên gia ICMP, giảng viên và học viên tham dự buổi khai mạc khóa đào tạo chuyên sâu Giai đoạn 2 chụp hình lưu niệm